Zdjęcie może wyglądać bardzo dobrze na ekranie komputera, a mimo to po wydrukowaniu w broszurze okazać się miękkie, rozpikselowane albo pozbawione drobnych szczegółów. Najczęściej problem nie pojawia się w drukarni, lecz znacznie wcześniej: fotografia ma za mało pikseli, została zbyt mocno powiększona w projekcie, pobrano ją z komunikatora albo podczas eksportu do PDF zastosowano zbyt silną kompresję.

Przygotowując zdjęcia do broszury, nie wystarczy więc spojrzeć na plik i stwierdzić, że „na monitorze jest ostry”. Trzeba sprawdzić, jak duże będzie zdjęcie po wydrukowaniu, ile rzeczywiście ma pikseli oraz czy program graficzny nie powiększa go ponad bezpieczną granicę. W tym poradniku pokazujemy, jak ocenić zdjęcia przed wysłaniem broszury do druku i na które parametry zwrócić szczególną uwagę.

Dlaczego zdjęcie ostre na monitorze może być nieostre po wydrukowaniu?

Monitor wyświetla obraz zupełnie inaczej niż druk. Fotografia zajmująca niewielki fragment ekranu może wyglądać poprawnie nawet wtedy, gdy ma stosunkowo mało pikseli. Problemy zaczynają się wtedy, gdy ten sam plik zostanie rozciągnięty na pół strony, całą stronę A4 albo dwie strony rozkładówki.

Program graficzny może takie zdjęcie powiększyć bez żadnego ostrzeżenia. Nie oznacza to jednak, że w pliku pojawią się nowe szczegóły. Program jedynie rozciąga istniejące piksele na większą powierzchnię. Na monitorze różnica może być trudna do zauważenia, natomiast po wydrukowaniu drobne elementy, włosy, krawędzie produktów, tekstury materiałów lub szczegóły wnętrza mogą stracić wyrazistość.

Z tego powodu jakość fotografii trzeba oceniać zawsze w odniesieniu do jej docelowego rozmiaru w broszurze.

Jaka rozdzielczość zdjęć jest odpowiednia do broszury?

W materiałach drukowanych oglądanych z bliska najbezpieczniej przygotowywać fotografie w rozdzielczości około 300 ppi w docelowym rozmiarze druku. Skrót PPI oznacza liczbę pikseli przypadających na jeden cal obrazu.

Często można spotkać określenie „300 dpi”. W codziennych rozmowach z drukarnią oba określenia bywają używane zamiennie, ale technicznie nie oznaczają tego samego. PPI dotyczy rozdzielczości cyfrowego obrazu, natomiast DPI opisuje liczbę punktów nanoszonych przez urządzenie drukujące. Podczas przygotowywania zdjęcia najważniejsza jest więc liczba pikseli i jego efektywna rozdzielczość w projekcie.

Nie trzeba przy tym traktować 300 ppi jak matematycznej granicy, poniżej której zdjęcie natychmiast staje się złe. Fotografia mająca 280 ppi zwykle nie będzie wizualnie gorsza od zdjęcia 300 ppi. Problem zaczyna się wtedy, gdy rozdzielczość spada znacznie niżej, szczególnie gdy zdjęcie zawiera drobne detale albo zajmuje dużą część strony.

W broszurach, katalogach, instrukcjach i materiałach reklamowych oglądanych z niewielkiej odległości najlepiej więc dążyć do wartości zbliżonej do 300 ppi.

Ile pikseli powinno mieć zdjęcie do druku?

Samo określenie „zdjęcie ma 300 ppi” niewiele mówi, dopóki nie wiadomo, w jakim rozmiarze zostanie wydrukowane. Najważniejsze są rzeczywiste wymiary fotografii w projekcie.

Dla orientacji:

Rozmiar zdjęcia w druku	Przybliżona liczba pikseli przy 300 ppi
10 × 10 cm	1181 × 1181 px
15 × 10 cm	1772 × 1181 px
A5, 148 × 210 mm	1748 × 2480 px
A4, 210 × 297 mm	2480 × 3508 px
A4 ze spadem 3 mm	około 2551 × 3579 px

Jeżeli więc chcesz umieścić fotografię na całej stronie A4, plik o wymiarach 1200 × 1700 pikseli będzie za mały do uzyskania rozdzielczości około 300 ppi. Ten sam plik może jednak bardzo dobrze wyglądać jako zdjęcie zajmujące jedną trzecią strony.

To właśnie dlatego nie można oceniać fotografii wyłącznie na podstawie liczby megapikseli ani wielkości pliku zapisanej w megabajtach.

Jak obliczyć, czy zdjęcie jest wystarczająco duże?

Najprostsza zasada brzmi: im większe zdjęcie ma być na wydrukowanej stronie, tym więcej pikseli powinien zawierać plik źródłowy.

Można to policzyć według prostego wzoru:

liczba pikseli ÷ 300 = maksymalny rozmiar w calach przy 300 ppi

Następnie wynik można pomnożyć przez 2,54, aby otrzymać centymetry.

Przykładowo fotografia o szerokości 3000 pikseli może zostać wydrukowana przy 300 ppi z szerokością około 25,4 cm:

3000 ÷ 300 = 10 cali
10 × 2,54 = 25,4 cm

Jeżeli tę samą fotografię rozciągniesz w projekcie do szerokości 40 cm, jej efektywna rozdzielczość spadnie. Zdjęcie nadal będzie miało 3000 pikseli, ale każdy piksel będzie musiał zajmować większą powierzchnię wydruku.

Rozdzielczość pliku i rozdzielczość efektywna to nie to samo

To jedna z najczęstszych przyczyn problemów ze zdjęciami w broszurach. Fotografia może mieć zapisane 300 ppi, ale po umieszczeniu w projekcie i powiększeniu jej rzeczywista rozdzielczość może być znacznie niższa.

Załóżmy, że wstawiasz zdjęcie mające 300 ppi, a następnie powiększasz je w programie graficznym do 200 procent. Liczba pikseli pozostaje taka sama, ale zdjęcie zajmuje dwa razy większą szerokość i wysokość. Efektywna rozdzielczość spada wtedy do około 150 ppi.

W programach przeznaczonych do składu publikacji, takich jak Adobe InDesign, można sprawdzić zarówno rozdzielczość oryginalną, jak i efektywną. To właśnie Effective PPI, czyli efektywna liczba pikseli na cal po uwzględnieniu skalowania, jest ważniejsza przed drukiem.

Jeżeli przygotowujesz broszurę samodzielnie, kontroluj więc zdjęcia już po umieszczeniu ich na stronie, a nie tylko przed rozpoczęciem projektu.

Nie powiększaj małych zdjęć bez kontroli jakości

Największe problemy pojawiają się zazwyczaj wtedy, gdy projekt wymaga dużego zdjęcia, a dostępny plik jest niewielki. Typowym przykładem jest fotografia pobrana ze strony internetowej, zdjęcie przesłane wcześniej przez komunikator albo mały plik z firmowego archiwum.

Samo wpisanie większej szerokości w Photoshopie, Canvie lub innym programie nie przywróci informacji, których w pliku źródłowym nie było. Program może wygładzić przejścia między pikselami, ale nie odtworzy automatycznie drobnej faktury produktu, szczegółów twarzy albo ostrej krawędzi przedmiotu.

Nowoczesne narzędzia do powiększania obrazów wykorzystujące sztuczną inteligencję potrafią poprawić wygląd niektórych fotografii, ale również mają swoje ograniczenia. Mogą wygenerować szczegóły, których aparat nigdy nie zarejestrował. Przy fotografii produktowej może to zmienić fakturę materiału, kształt drobnego elementu albo wygląd nadruku.

Jeżeli masz dostęp do większego oryginału zdjęcia, użyj go zamiast powiększać mniejszą kopię.

Zdjęcie z telefonu może nadawać się do druku bardzo dobrze

Nowoczesne telefony wykonują fotografie zawierające kilka lub kilkanaście milionów pikseli, dlatego dobrze wykonane zdjęcie z telefonu często spokojnie wystarcza do wydrukowania w broszurze. Problemem zwykle nie jest sam aparat, lecz to, co później dzieje się z plikiem.

Najlepiej przekazać do projektu oryginalne zdjęcie zapisane przez telefon. Nie wysyłaj fotografii jako zrzutu ekranu i nie zapisuj jej ponownie z mediów społecznościowych. Unikaj również wielokrotnego przesyłania tego samego pliku przez narzędzia, które automatycznie zmniejszają jego rozmiar.

Zdjęcie o wymiarach przykładowo 4032 × 3024 piksele daje znacznie większe możliwości niż jego kopia zmniejszona do 1200 × 900 pikseli. Na ekranie oba pliki mogą wyglądać podobnie, natomiast przy dużym wydruku różnica stanie się wyraźna.

Uważaj na zdjęcia pobierane z Facebooka, komunikatorów i stron internetowych

Jednym z częstszych błędów jest wykorzystywanie do broszury zdjęcia, które wcześniej zostało opublikowane w internecie. Serwisy społecznościowe, komunikatory i systemy stron internetowych często zmniejszają fotografie oraz poddają je dodatkowej kompresji.

Jeżeli oryginalna fotografia miała 5000 pikseli szerokości, po pobraniu z internetu może mieć przykładowo 1600 lub 2000 pikseli. Dodatkowo mogą pojawić się ślady kompresji, szczególnie wokół drobnych detali, napisów i kontrastowych krawędzi.

W pierwszej kolejności poszukaj więc oryginalnego zdjęcia z aparatu lub telefonu. Jeżeli fotografię wykonał fotograf, poproś o plik przeznaczony do druku, a nie wersję przygotowaną do strony internetowej.

Nie oceniaj jakości zdjęcia na podstawie liczby megabajtów

Plik ważący 15 MB nie musi być lepszy od pliku ważącego 5 MB. Wielkość pliku zależy między innymi od formatu zapisu, stopnia kompresji, liczby kolorów, zawartości fotografii i dodatkowych danych zapisanych w pliku.

Znacznie ważniejsza jest liczba pikseli oraz sposób wykorzystania zdjęcia w projekcie. Fotografia 4000 × 3000 pikseli zapisana jako dobrze przygotowany JPEG może ważyć mniej niż plik TIFF, a mimo to oba obrazy mogą zapewnić bardzo podobną jakość w broszurze.

Przy ocenie zdjęcia zacznij więc od jego wymiarów w pikselach i planowanego rozmiaru w druku.

JPEG, TIFF czy PNG – jaki format zdjęcia wybrać?

W większości projektów broszur dobrze przygotowany plik JPEG o wysokiej jakości jest wystarczający. Nie trzeba automatycznie zamieniać wszystkich fotografii na bardzo duże pliki TIFF.

JPEG wykorzystuje kompresję, dlatego nie należy wielokrotnie otwierać zdjęcia, zapisywać go ponownie z niższą jakością, a następnie wykonywać kolejnych wersji. Każdy taki zapis może pogarszać obraz.

TIFF może być użyteczny w profesjonalnym obiegu graficznym, szczególnie gdy zdjęcie przechodzi bardziej rozbudowaną obróbkę albo trzeba zachować wysoką jakość bez strat. PNG lepiej nadaje się natomiast do grafik, elementów z przezroczystością i niektórych ilustracji niż do typowych fotografii drukowanych w broszurze.

Najważniejsze pozostaje jednak to, aby plik źródłowy miał odpowiednią liczbę pikseli i nie był wcześniej mocno skompresowany.

Czy zdjęcia do broszury muszą być w CMYK?

Nie każde zdjęcie trzeba samodzielnie zamieniać na CMYK przed przygotowaniem broszury. W wielu nowoczesnych procesach produkcyjnych można pracować na poprawnie osadzonych profilach kolorystycznych, a konwersję wykonać zgodnie z technologią konkretnej drukarni.

Samodzielna, przypadkowa zmiana RGB na CMYK może nawet pogorszyć rezultat, szczególnie gdy zostanie zastosowany niewłaściwy profil. Niektóre intensywne kolory widoczne na monitorze i tak nie mogą zostać dokładnie odwzorowane standardowymi farbami drukarskimi.

Jeżeli nie znasz wymagań konkretnej technologii druku, przed wykonaniem konwersji zapytaj drukarnię o sposób przygotowania kolorów. W drukarni Versoprint w Szczecinie możesz skonsultować plik przed produkcją i ustalić, w jakiej przestrzeni barwnej najlepiej przekazać materiały.

Zwróć uwagę na kadrowanie zdjęcia

Dobre zdjęcie może zostać źle wykorzystane przez niewłaściwe kadrowanie. Szczególnie często dzieje się to wtedy, gdy pozioma fotografia ma zostać umieszczona w pionowej ramce albo pionowe zdjęcie trzeba rozciągnąć na całą szerokość rozkładówki.

Program nie zawsze powiększa obraz dlatego, że jego jakość jest za niska. Czasami robi to dlatego, że fotografia musi wypełnić ramkę o zupełnie innych proporcjach. Duża część obrazu zostaje wtedy odcięta, a pozostały fragment zostaje dodatkowo powiększony.

Przed wyborem zdjęcia zastanów się więc, gdzie zostanie umieszczone. Jeżeli ma zajmować całą stronę A4, fotografia o proporcjach zbliżonych do strony pozwoli wykorzystać znacznie więcej dostępnych pikseli niż bardzo szerokie zdjęcie panoramiczne.

Zdjęcia dochodzące do krawędzi strony muszą mieć spad

Jeżeli fotografia ma dochodzić do samej krawędzi broszury, nie kończ jej dokładnie na linii formatu netto. Obraz powinien wychodzić poza linię cięcia na spad, najczęściej po około 3 mm z każdej wymaganej strony.

Dzięki temu po przycięciu broszury nie pojawi się cienki biały pasek wynikający z niewielkich tolerancji podczas produkcji. Zdjęcie przeznaczone na całą stronę A4 ze spadem musi więc pokrywać powierzchnię większą niż samo 210 × 297 mm.

Trzeba to uwzględnić również podczas oceny rozdzielczości. Jeżeli fotografia ledwo wystarcza na format netto, jej dodatkowe powiększenie potrzebne do wypełnienia spadu jeszcze trochę obniży efektywną liczbę pikseli na cal.

Nie rozciągaj zdjęć w jednej osi

Zdjęcie należy skalować proporcjonalnie. Zwiększenie samej szerokości albo samej wysokości powoduje deformację obrazu. Twarze stają się nienaturalnie szerokie, produkty zmieniają proporcje, a okrągłe elementy zaczynają przypominać elipsy.

Jeżeli fotografia nie pasuje do wybranej ramki, lepiej ją wykadrować albo zmienić układ strony. W profesjonalnie przygotowanej broszurze proporcje fotografii powinny pozostać takie same jak w pliku źródłowym.

Nie wyostrzaj zdjęć zbyt mocno

Delikatne wyostrzenie fotografii przed drukiem może poprawić czytelność drobnych szczegółów, ale zbyt intensywna obróbka daje odwrotny rezultat. Wokół krawędzi mogą pojawić się jasne lub ciemne obwódki, skóra może wyglądać nienaturalnie, a delikatne powierzchnie staną się szorstkie.

Wyostrzanie nie jest też sposobem na uratowanie fotografii, która była nieostra już podczas wykonywania zdjęcia. Jeżeli aparat ustawił ostrość w niewłaściwym miejscu albo zdjęcie zostało poruszone, filtr wyostrzający nie odtworzy utraconych szczegółów.

Zawsze lepiej zacząć od dobrego pliku źródłowego niż próbować później naprawiać słabe zdjęcie.

Uważaj na zbyt mocne odszumianie

W fotografii wykonanej przy słabym świetle często pojawia się cyfrowe ziarno. Programy do obróbki zdjęć potrafią je zmniejszyć, ale bardzo silne odszumianie usuwa razem z nim część naturalnych szczegółów.

Na monitorze fotografia może wtedy wyglądać gładko i czysto, natomiast po wydrukowaniu twarze, tkaniny albo powierzchnie produktów mogą wyglądać jak rozmyte. Dobieraj więc redukcję szumu ostrożnie i kontroluj drobne detale po każdej większej korekcie.

Co może popsuć ostre zdjęcie podczas eksportu broszury do PDF?

Nawet dobre pliki źródłowe mogą stracić jakość przy niewłaściwym eksporcie gotowego projektu. Jednym z typowych błędów jest wybór ustawienia przygotowanego do internetu, wysyłania pocztą elektroniczną albo uzyskania możliwie małego pliku PDF.

Taki sposób eksportu może automatycznie zmniejszyć rozdzielczość fotografii i zastosować silną kompresję. Zdjęcie, które w programie graficznym miało odpowiednią jakość, po zapisaniu do PDF może mieć znacznie mniej informacji.

Przy eksporcie broszury do druku korzystaj z ustawień przeznaczonych do druku wysokiej jakości albo ze standardu wskazanego przez drukarnię. Nie wybieraj funkcji typu „najmniejszy rozmiar pliku”, jeżeli końcowy PDF ma zostać przekazany do produkcji.

Gotowy PDF również trzeba skontrolować. Ten etap szerzej omawia osobny poradnik dotyczący sprawdzania pliku PDF przed wysłaniem broszury do drukarni.

Czy zdjęcie można poprawić za pomocą sztucznej inteligencji?

Programy wykorzystujące sztuczną inteligencję potrafią obecnie zwiększać rozdzielczość fotografii, usuwać szum i poprawiać pozorną ostrość. Takie narzędzia mogą pomóc, gdy nie ma dostępu do większego pliku źródłowego, ale nie należy traktować ich jako pełnego zamiennika dobrej fotografii.

Algorytm podczas powiększania częściowo przewiduje, jak mogły wyglądać brakujące szczegóły. W fotografii krajobrazowej niewielka różnica może nie mieć większego znaczenia, lecz przy zdjęciu produktu, logo, maszyny albo elementu technicznego wygenerowany detal może odbiegać od rzeczywistości.

Po powiększeniu zdjęcia zawsze obejrzyj szczególnie uważnie twarze, dłonie, napisy, logotypy, krawędzie produktów i drobne wzory.

Najczęstsze błędy przy przygotowywaniu zdjęć do broszury

Najczęściej problem nie wynika z jednego dużego błędu. Zwykle jakość pogarsza się stopniowo. Najpierw ktoś pobiera zmniejszone zdjęcie z internetu, później projektant powiększa je do całej strony, następnie plik zostaje zapisany ponownie jako JPEG, a na końcu cały projekt trafia do PDF z mocną kompresją.

Szczególnie często pojawiają się następujące problemy:

• wykorzystanie małego zdjęcia jako fotografii całostronicowej,
• pobieranie zdjęcia z Facebooka, strony internetowej albo komunikatora zamiast użycia oryginału,
• powiększanie fotografii bez sprawdzenia efektywnej rozdzielczości,
• rozciąganie zdjęcia tylko w poziomie lub tylko w pionie,
• wielokrotne zapisywanie pliku JPEG z kompresją,
• stosowanie zbyt silnego wyostrzania albo odszumiania,
• eksport projektu ustawieniami przeznaczonymi do internetu,
• brak spadu przy fotografiach dochodzących do krawędzi strony,
• ocenianie jakości wyłącznie na podstawie wyglądu obrazu na monitorze.

Wyeliminowanie tych kilku problemów znacznie zmniejsza ryzyko, że broszura po wydrukowaniu będzie wyglądała gorzej niż projekt na ekranie.

Jak sprawdzić zdjęcia przed wysłaniem broszury do drukarni?

Przed przygotowaniem ostatecznego PDF przejrzyj projekt strona po stronie. Zwróć szczególną uwagę na fotografie zajmujące pół strony, całą stronę oraz rozkładówkę. To właśnie przy dużych zdjęciach niedostateczna rozdzielczość będzie najbardziej widoczna.

Sprawdź wymiary plików źródłowych, skalę zastosowaną w projekcie oraz efektywną rozdzielczość. Upewnij się również, że nie używasz przypadkowo miniaturek, plików podglądowych albo kopii pobranych wcześniej z internetu.

Po eksporcie otwórz gotowy PDF i przejrzyj wszystkie strony jeszcze raz. Sprawdź szczególnie drobne szczegóły, zdjęcia produktów, twarze, linie, faktury oraz fotografie zawierające napisy.

Jeżeli masz wątpliwości dotyczące jakości plików, lepiej skonsultować je przed rozpoczęciem produkcji. W Versoprint możesz przesłać projekt do weryfikacji i ustalić, czy fotografie mają parametry odpowiednie do planowanego formatu broszury.

Podsumowanie

Ostrość zdjęcia w drukowanej broszurze zależy przede wszystkim od tego, ile informacji zawiera plik i jak duża fotografia będzie po wydrukowaniu. Nie oceniaj więc zdjęcia wyłącznie na monitorze. Sprawdź jego wymiary w pikselach, efektywną rozdzielczość po umieszczeniu w projekcie, skalę powiększenia oraz sposób eksportu do PDF.

Dla fotografii oglądanych z bliska przyjmij około 300 ppi w końcowym rozmiarze jako bezpieczny punkt odniesienia. Korzystaj z oryginalnych plików, unikaj zdjęć pobieranych z komunikatorów i mediów społecznościowych, nie powiększaj małych fotografii bez kontroli i nie zmniejszaj nadmiernie jakości podczas eksportu PDF.

Dobrze przygotowane zdjęcia są równie ważne jak właściwe spady, marginesy, kolory czy poprawny układ stron. Jeżeli przygotowujesz broszurę samodzielnie i nie masz pewności, czy fotografie wytrzymają planowany format druku, prześlij projekt do Versoprint i skonsultuj plik przed rozpoczęciem produkcji.

Czy każde zdjęcie do broszury powinno mieć 300 ppi?

Około 300 ppi w docelowym rozmiarze druku jest dobrym punktem odniesienia dla broszur i innych materiałów oglądanych z bliska. Nie oznacza to jednak, że fotografia mająca 280 ppi automatycznie będzie wyglądała źle. Znacznie większym problemem jest zdjęcie, którego efektywna rozdzielczość spada przykładowo do 100–150 ppi, szczególnie gdy zawiera dużo drobnych szczegółów.

Czy można wydrukować zdjęcie mające 72 ppi?

Sama informacja „72 ppi” zapisana w pliku nie wystarcza do oceny jego jakości. Najpierw trzeba sprawdzić liczbę pikseli. Duże zdjęcie zawierające kilka tysięcy pikseli może zostać przygotowane do druku w odpowiednim rozmiarze mimo innej wartości PPI zapisanej w jego metadanych. Kluczowe jest to, ile pikseli przypada na jeden cal po umieszczeniu fotografii w projekcie.

Jak sprawdzić, czy zdjęcie nadaje się na całą stronę A4?

Dla formatu A4 przy około 300 ppi fotografia powinna mieć mniej więcej 2480 × 3508 pikseli. Jeżeli ma dochodzić do krawędzi i obejmować również spad 3 mm, przyda się około 2550 × 3580 pikseli. Trzeba również uwzględnić kadrowanie, ponieważ niedopasowane proporcje zdjęcia mogą wymusić dodatkowe powiększenie.

Czy zdjęcia z telefonu nadają się do broszury?

Tak. Oryginalne fotografie wykonane nowoczesnym telefonem często mają wystarczająco dużo pikseli nawet do dużego druku. Trzeba jednak przesłać oryginalny plik. Zdjęcie skopiowane wcześniej z komunikatora, mediów społecznościowych albo zrzutu ekranu może być znacznie mniejsze.

Czy można powiększyć małe zdjęcie przed drukiem?

Można, ale samo zwiększenie wymiarów nie przywróci szczegółów, których nie było w oryginale. Narzędzia wykorzystujące sztuczną inteligencję potrafią poprawić wygląd części fotografii, lecz wynik trzeba dokładnie skontrolować. Przy ważnych zdjęciach produktowych najlepiej wykorzystać większy oryginał albo wykonać fotografię ponownie.

Czy lepszy do druku jest JPEG czy TIFF?

Oba formaty mogą zapewnić bardzo dobrą jakość. Dobrze zapisany JPEG jest wystarczający w większości typowych broszur. TIFF może być przydatny w profesjonalnym obiegu graficznym, ale sam format nie poprawi fotografii o zbyt małej liczbie pikseli.

Czy większy plik w megabajtach oznacza lepszą jakość?

Nie. Wielkość pliku zależy między innymi od sposobu kompresji i formatu zapisu. Do oceny przydatności zdjęcia do broszury znacznie ważniejsze są jego wymiary w pikselach oraz rozmiar, w którym będzie użyte na stronie.

Dlaczego zdjęcia wyglądają dobrze w projekcie, a źle w PDF?

Przyczyną może być niewłaściwy sposób eksportu. Ustawienia przeznaczone do internetu mogą zmniejszyć rozdzielczość fotografii i mocno je skompresować. Po utworzeniu PDF trzeba więc kontrolować nie tylko układ stron, ale również jakość zdjęć.

Czy trzeba wyostrzać zdjęcia przed drukiem?

Delikatne wyostrzenie może poprawić odbiór fotografii, ale nie naprawi zdjęcia poruszonego ani wykonanego poza ostrością. Zbyt silne wyostrzanie powoduje natomiast powstawanie nienaturalnych obwódek i podkreśla szum. Najważniejszym punktem wyjścia pozostaje dobre zdjęcie źródłowe.